Hoe biobased materialen CO2 opslaan
Wie bouwt met hout, hennep of vlas, slaat CO2 op in het gebouw. Dat klinkt eenvoudig, en in de kern is het dat ook. Toch roept het bij veel mensen vragen op. Hoe werkt dat precies? Hoeveel is het? En wat is het verschil met een gewoon energiezuinig gebouw? Dit artikel legt het uit.
Koolstof in plantaardig materiaal
Planten groeien door CO2 uit de lucht op te nemen. Via fotosynthese zetten ze die CO2 om in koolstof, dat wordt opgeslagen in stengels, vezels en stammen. Dat koolstof blijft aanwezig in het materiaal, ook nadat de plant geoogst is.
Isovlas, kalkhennep en hout bevatten elk een grote hoeveelheid vastgelegd koolstof. Zolang die materialen intact zijn in een gebouw, blijft die koolstof opgeslagen. Pas als het materiaal verbrandt of verrot, komt het vrij.
Goed gedetailleerd en droog gehouden, blijven biobased materialen tientallen tot honderden jaren intact.
CO2-neutraal versus CO2-positief
Een gebouw is CO2-neutraal als de uitstoot tijdens de bouw gelijk staat aan de hoeveelheid opgeslagen CO2. Dat is al een stuk beter dan conventioneel bouwen, waarbij de productie van beton en staal veel CO2 kost zonder iets op te slaan.
CO2-positief gaat een stap verder. Dan slaat het gebouw meer CO2 op dan er vrijkomt tijdens de bouw, het transport en de productie van de materialen. Dat is haalbaar bij projecten waarbij consequent biobased wordt gekozen, van constructie tot isolatie tot afwerking.
NORQ streeft bij elk project naar een zo laag mogelijke CO2-voetafdruk. Voor nieuwbouw in houtskeletbouw met biobased isolatie is een CO2-positief resultaat realistisch.
Wat kalkhennep extra doet
Kalkhennep heeft een bijzondere eigenschap: het blijft ook na de bouw CO2 opnemen. Kalk carbonateert langzaam, waarbij CO2 uit de binnenlucht chemisch wordt gebonden in het materiaal. Dat proces gaat jaren door.
Het betekent dat een muur van kalkhennep niet alleen koolstof vasthoudt uit de groeifase van de hennepplant, maar ook daarna actief CO2 opneemt. Dat maakt het één van de meest klimaatvriendelijke materialen in de bouw.
Waarom dit verschilt van een energielabel
Een energielabel zegt iets over het energieverbruik van een gebouw in gebruik. Dat is relevant, maar het vertelt niets over de materialen waaruit het gebouw is opgebouwd.
CO2-opslag gaat over de zogenoemde embodied carbon: de CO2 die zit in de materialen zelf, niet in het verbruik. Twee gebouwen met hetzelfde energielabel kunnen een heel verschillende CO2-balans hebben, afhankelijk van hoe ze zijn gebouwd.
Biobased bouwen pakt beide aan: minder uitstoot door de materiaalkeuze, en lager verbruik door de goede isolatiewaarden van de materialen.
Veelgestelde vragen
Dat verschilt per project en per materiaalkeuze. Een woning in houtskeletbouw met biobased isolatie kan al snel honderden kilogrammen CO2 per vierkante meter vastleggen. Een gespecialiseerde adviseur kan voor elk project een materiaalpaspoort of MPG-berekening opstellen.
Als biobased materialen worden hergebruikt of verwerkt in nieuwe producten, blijft de koolstof vastgelegd. Wordt het materiaal verbrand, dan komt de CO2 vrij. Circulaire sloop en materiaalhergebruik zijn daarom een logisch verlengstuk van biobased bouwen.
De MPG-norm (MilieuPrestatie Gebouwen) houdt rekening met CO2-opslag in biobased materialen. Hoe strenger de norm wordt, wat in de komende jaren verwacht wordt, des te sterker scoort een biobased gebouw.
Meer artikelen
- Biobased
Vervuilende bouwmaterialen: wat vermijden we en waarom?
De bouwsector is verantwoordelijk voor een groot deel van de mondiale CO2-uitstoot en het grondstoffenverbruik. Een groot deel van die impact zit in de materialen: hoe ze worden gewonnen, geproduceerd en verwerkt. Bij NORQ kiezen we bewust voor materialen met een lage impact. Dat begint met weten welke materialen een hoge impact hebben.
- Verduurzamen
- Biobased
Duurzame installaties bij biobased bouw
Een goed biobased gebouw vraagt om installaties die daarbij passen. Wie een houtskeletbouwwoning bouwt met biobased isolatie en vervolgens een ouderwetse cv-ketel op gas installeert, laat kansen liggen. Installatie is geen aparte discipline: het is onderdeel van het gebouw.